الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)
125
التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)
شديم ، حيوانى خانگى وارد اتاق شد و آن را خورد . » « 1 » اين سخن ، توهم عايشه يا راوى است ؛ زيرا امكان ندارد آيهاى كه در مصحف ثبت بوده است و مسلمانان آن را قرائت مىكردند ، با جويدن بُزى در خانهء عايشه ، از بين برود . ديگر مصحفهاى مسلمانان و آياتى كه در سينههايشان حفظ شده بود و پيوسته تلاوت مىكردند ، چه شدند ؟ زيعلى در حاشيهاى بر روايت مسلم ، مىنويسد : « اين حديث حجت نمىباشد ؛ زيرا عايشه آن را قرآن مىدانست ؛ در حالى كه به سبب عدم تواتر ، ثابت گرديده است كه از قرآن نيست ، از اين رو قرائت و ثبت آن در مصحف جايز نمىباشد . دليل ديگر ، آن كه اگر قرآن مىبود ، امروزه تلاوت مىشد ؛ چرا كه پس از پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم نسخى وجود ندارد . » به نظر ما ، به همين دليل ، بخارى و احمد در مسند خود ، آن را روايت نكردهاند ؛ چرا كه سخت نامأنوس است ؛ بنابراين جاى شگفتى است كه ابن حزم دربارهء اين روايت و روايت سنگسار پيرمرد و پيرزن - كه پس از اين خواهد آمد - مىگويد : « اين دو خبر ، در نهايت صحتاند و راويان آن ، بزرگوار و مورد اعتماد مىباشند و هيچ كس را نسزد كه از پذيرش آنها سر باز زند . » آن گاه چنين توجيه كرده كه اين عبارت از آياتى است كه نوشتهء آن در مصحفها محو شده و حكم آن باقى مانده است ؛ مانند آيهء رجم . « 2 » برخى گفتهاند : اين از موارد نسخ تلاوت است كه از سينهها محو و از صحيفهها پاك گرديد ، « 3 » ليك آيا پس از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و پايان پذيرفتن وحى ، نسخى وجود دارد ؟
--> ( 1 ) . زيعلى اين مطلب را در حاشيهء مسلم ذكر كرده است . ( 2 ) . المحلّى ، ج 10 ، ص 14 و 16 . ( 3 ) . بنگريد به : نكت الانتصار ، ص 95 - 108 ؛ اصول سرخسى ، ج 2 ، ص 8 .